fid-logotyp-granat

Kij i marchewka, czyli przepis na motywacyjną klęskę

Dlaczego systemy motywacyjne wprowadzone w firmach nie działają? Wiele z systemów zbudowanych jest na założeniu, że wszyscy pracownicy mają takie same potrzeby. Założenie samo w sobie może być nawet słuszne, jednak każdy swoje potrzeby może realizować w inny sposób. U każdego też różne potrzeby będą na danym etapie ważniejsze niż inne. Dlatego pracownicy oczekują różnych benefitów. […]
fig-autor-tmp
Renata Zawadzka
Specjalista ds. projektów rozwojowych Dział Doradztwa Biznesowego

Dlaczego systemy motywacyjne wprowadzone w firmach nie działają? Wiele z systemów zbudowanych jest na założeniu, że wszyscy pracownicy mają takie same potrzeby. Założenie samo w sobie może być nawet słuszne, jednak każdy swoje potrzeby może realizować w inny sposób. U każdego też różne potrzeby będą na danym etapie ważniejsze niż inne. Dlatego pracownicy oczekują różnych benefitów.

Możemy przyjąć, iż dla osób z małymi dziećmi prywatna opieka medyczna będzie miała większe znaczenie niż dofinansowanie siłowni, na którą prawdopodobnie i tak nie będą miały czasu się wybrać. A często niedoceniane paczki świąteczne dla wielu osób, byłyby bardziej interesujące niż dodatkowe ubezpieczenie, z którego, oby, nie musieli nigdy skorzystać. Oczywiście trudno byłoby dostosować pakiet pozapłacowy dla każdego pracownika, jednak warto w miarę możliwości zidentyfikować, co dla naszych pracowników, byłoby najbardziej atrakcyjne.

Jeśli proponowane przez nas benefity i nagrody nie są interesujące dla pracowników, a do tego jeszcze pracownicy nie wiedzą, za co je otrzymują, co wbrew pozorom zdarza się dość często, to mamy gotowy przepis na motywacyjną klęskę.

Musimy również pamiętać, że motywacja jest o wiele bardziej złożonym zjawiskiem, niż się wielu osobom wydaje. Nie możemy więc ograniczać się jedynie do systemu nagród i kar. Na motywację pracowników wpływają również inne elementy, i to niestety takie, którymi trudniej zarządzać a czasami takie, na które nie mamy większego wpływu. Do takich czynników mogą należeć atmosfera w pracy czy poczucie sensu i satysfakcji z wykonywanej pracy. Niektóre czynniki nie wpływają na podwyższenie motywacji, ale mogą wpływać na jej obniżenie – mamy tu do czynienia z tzw. motywacją pozytywną i negatywną, lub inaczej czynnikami motywującymi i demotywującymi.

Znaczenie motywowania pozapłacowego

Według badań przeprowadzonych przez Martę Juchnowicz, wśród czynników kształtujących zaangażowanie pracowników największe znaczenie miały: możliwość wykonywania różnorodnych zadań, a także uczenia się i doskonalenia kompetencji zawodowych oraz możliwość realizacji zadań, które stanowią wyzwania. Nagroda niematerialna i nagroda finansowa znalazły się na końcu listy. Również Rosabeth Moss Kanter wskazuje, że o motywacji do pracy decydują 3 czynniki: dążenie do mistrzostwa, poczucie przynależności i wiara w sens wykonywanej pracy, a wynagrodzenie wskazywane jest jako  czwarty czynnik.

W ostatnim czasie zaczęto zwracać uwagę na nieskuteczność tradycyjnej metody kija i marchewki. Przeciwnicy tej metody wskazują na tzw. efekt znieczulenia na bodziec. W praktyce oznacza to, że pracownicy oczekują coraz większych nagród za te same zachowania, czy wyniki. Ponadto metoda kształtuje niepożądane postawy pracowników, np.:

  1. pracownicy wykonują tylko te zadania, za które są nagradzani,
  2. pracownicy wykonują zadania tylko ze względu na nagrody, a nie dla satysfakcji  (kształtowana jest motywacja zewnętrzna, zamiast bardziej trwałej - wewnętrznej),
  3. zaostrza się rywalizacja między pracownikami – stają się konkurencją, walczą o nagrody i pozycję w rankingu,
  4. pracownicy zatajają swoje błędy w obawie przed karą, narażając firmę na problemy,
  5. w przypadku gorszej sytuacji finansowej firmy i braku nagród finansowych pracownicy nie będę mieli motywacji do pracy i prawdopodobnie odejdą z firmy.

Dlatego tak ważne jest, aby nie opierać systemów motywacyjnych jedynie na nagrodach i karach. Zarządzając jedynie wynagrodzeniami i premiami nie zbudujemy ani zmotywowanego, ani tym bardziej zaangażowanego zespołu.

Jaka jest różnica między motywacją a zaangażowaniem?

Motywacja jest stanem wewnętrznym. Można powiedzieć, że jest to poziom energii jaki każdy człowiek posiada do wykonania jakiegoś zadania. Motywowanie jest zatem procesem, który ma na celu zwiększenie poziomu motywacji pracownika. Dzięki utrzymywaniu motywacji na wysokim poziomie można osiągnąć zaangażowanie pracownika.  Różnica pomiędzy pracownikiem zmotywowanym a zaangażowanym polega na tym, iż pracownik może utracić motywację po osiągnięciu zadania lub w sytuacji kryzysu w firmie. Pracownik zaangażowany natomiast identyfikuje się z organizacją, jej celami i zależy mu na sukcesach firmy tak samo jak na osobistych sukcesach. Będzie szukał rozwiązań problemów, które spowodowały kryzys w firmie, a wyzwanie z tym związane nie będzie go zniechęcać i nie spowoduje jego odejścia z firmy, tylko zwiększy poziom motywacji do dalszej pracy.

Jak zatem motywować pracowników?

Aby zbudować zmotywowany i zaangażowany zespół należy pamiętać o kilku elementach. Po pierwsze, pracownik musi mieć jasność co do wartości organizacji i musi się z nimi identyfikować. Warto na to zwrócić uwagę już na etapie rekrutacji, ponieważ wartości uznawanych przez pracownika nie zmienimy. Pracownik musi również wiedzieć jakie są cele firmy i w jaki sposób może przyczynić się do ich realizacji. Dzięki temu będzie miał poczucie sensu wykonywanych obowiązków. Należy zachęcać pracowników do wykazywania inicjatywy, zgłaszania pomysłów, a także zadbać o atmosferę w pracy. Niezwykle ważne jest też wsparcie ze strony przełożonego, żeby pracownik nie bał się i nie ukrywał przed szefem problemów.

Nie można również popadać ze skrajności w skrajność. Jeśli pracownik źle się zachowuje, nie przestrzega regulaminu, spóźnia się, to należy mu się nagana. Podobnie, jeśli przyznamy nagrodę za szczególne osiągnięcia, której pracownik się nie spodziewał, na pewno wzmocni to motywację, a przynajmniej nie zaszkodzi 🙂

fig-autor-tmp
Renata Zawadzka
Specjalista ds. projektów rozwojowych Dział Doradztwa Biznesowego

Najbliższe szkolenie warsztatowe

Lokalizacja:
Airport Hotel Okęcie, Komitetu Obrony Robotników 24, Warszawa 02-148
Zapisz się

Zapytaj o szczegóły:

Jolanta Żurkowska
Koordynator szkolenia
Lokalizacja:
Airport Hotel Okęcie, Warszawa, ul. Komitetu Obrony Robotników 24 (dawniej ul. 17 Stycznia)
Zapisz się

Zapytaj o szczegóły:

Anna Młynarska
Koordynator szkolenia

Już teraz weź udział w szkoleniu warsztatowym

Zaczniemy od krótkiej, niezobowiązującej rozmowy. Dowiesz się o szczegółach szkolenia i korzyściach dla Ciebie oraz Twojego biznesu. Chętnie odpowiemy na Twoje pytania również mailem.
© Wszystkie prawa zastrzeżone: FIG Polska 2023
linkedin facebook pinterest youtube rss twitter instagram facebook-blank rss-blank linkedin-blank pinterest youtube twitter instagram
This site is registered on wpml.org as a development site.